QUẦN THƯ TRỊ YẾU 360 GIẢNG GIẢI – TẬP 6

Chủ giảng: Thầy giáo, Tiến sĩ Thái Lễ Húc
Cẩn dịch: Vọng Tây Cư Sĩ, Viên Đạt Cư Sĩ, Mộ Tịnh Cư Sĩ, Phước Tịnh Cư Sĩ
Thuyết minh: Hạnh Quang
Download toàn bộ MP3



Quần thư trị yếu 360 – Tập 6

Trước đây, giai đoạn đầu đời Trinh Quán đã biên soạn quyển sách này, mà “Trinh Quán Chi Trị” thực sự là trong vòng thời gian năm – ba năm thì cả quốc gia nhanh chóng giàu mạnh lên. Chúng ta hôm nay học đến bài văn tựa này, học đến “Quần Thư Trị Yếu” có thể rất rõ ràng thông suốt vì sao đời nhà Đường có thể ra quyển “Trinh Quán Chi Trị”, chính là vì lấy trí tuệ của những vị cổ thánh tiên vương làm gương. Vì sao nói: “Phước tại thụ giám”, phước báu lớn nhất của một người ở chỗ nào? Là tiếp nhận sự khuyên can của Thánh Nhân, tiếp nhận sự khuyên can của người khác. Đứng  trên vai của người khổng lồ thì nhìn được càng xa, ít đi qua những đọan đường quanh co. Khổng Tử trở thành Thánh Nhân, thái độ nghiên cứu học vấn quan trọng nhất chính là “thuật nhi bất tác”, “tổ thuật Nghiêu Thuấn, hiến chương văn võ”, hoàn toàn thành kính, thật lòng tiếp nhận lời giáo huấn của Thánh Hiền, nỗ lực thực hiện. Ngài đã trở thành bậc chí Thánh tiên Sư, “thuật nhi bất tác, tín nhi hiếu cổ”, tin tưởng lời giáo huấn của cổ Thánh tiên Hiền. Cho nên tin tưởng tổ tiên, đây là người có phước báu nhất.

Các vị xem thời đại này của chúng ta, toàn bộ những vấn đề và nguy hiểm khó khăn nảy sinh trong gia đình và xã hội của tất cả người Hoa không có gì khác, chỉ cần nói một câu là xong, không nghe lời người xưa, thiệt thòi ngay trước mắt, “khí thường tắc yêu hưng”. Chúng ta lìa bỏ luân thường đạo đức, lìa bỏ cang thường, những điều này, thì tổ tiên nhấn mạnh nhất mới xảy ra những vấn đề này. Lúc đó, khi viết đoạn này là giai đoạn đầu của Trinh Quán, từ chỗ này chúng ta có thể nhìn thấy niềm tin của Ngụy thừa tướng đối với lời giáo huấn của tổ tiên. Trong lời tựa đã nói trước: “Bất tật nhi tốc”, quả thật là Trinh Quán Chi Trị đã làm được. Mà những đại thần có trí tuệ giống như vậy, Hoàng đế đều dùng là phước của quốc gia. “Sùng nguy nguy chi thạnh nghiệp, khai đãng đãng chi vương đạo”. “Nguy nguy” thật ra cũng là hình dung từ của cao quý, gây dựng cơ nghiệp cao quý, cũng là làm cho nhà Đường ổn định lại, có thể phát triển nền tảng lâu dài, cơ nghiệp cao quý của Thánh Hiền. “Khai đãng đãng chi vương đạo”; chữ “đãng đãng” này là rất rộng lớn, bằng với việc mở rộng, lấy đạo lý nhân nghĩa trị quốc rộng lớn mà trị thiên hạ. Trước đời nhà Đường mấy trăm năm chiến tranh loạn lạc, người lãnh đạo không để người dân ở trong tâm nên mới tạo ra hậu quả như vậy, cho nên điều này đã thể hiện rõ ràng lấy đạo lý nhân nghĩa trị thiên hạ thì mới được những quốc gia chung quanh. Các dân tộc gọi Đường Thái Tông là “Thiên Khả Hãn”, có nghĩa là người chủ chung của thiên hạ. “khả cửu khả đại chi công”; “khả cửu khả đại” là bộ sách này. Cho nên theo bộ sách này mà có được Trinh Quán Chi Trị, hưng thịnh như có thể vạn đời không nhạt phai, công lao và thành tích tồn tại vạn đời không phai nhạt. Không chỉ công lao và thành tích của thời đại đó, toàn bộ sau đời nhà Đường, tôi tin là mỗi một thời đại hưng thịnh đều có đọc qua “Trinh Quán Chánh Yếu”.

“Trinh Quán Chánh Yếu” là do Ngô Căng viết. Ngô Căng đời nhà Đường, sau Trinh Quán thì sưu tập toàn bộ tài liệu của thời kỳ Trinh Quán để viết thành bộ sách đó, thật sự là tinh thần của Trinh Quán trường tồn, hơn nữa vẫn có lợi ích về chính trị cho đời sau. Vì vậy bộ sách này có thể được gọi là: “Khả cửu khả đại chi công”, “bính thiên địa chi Trinh Quán”. Chữ “bính” này là cùng tồn tại với đất trời, bộ pháp điển, thánh điển này. Bởi vì chữ “Trinh” có nghĩa là chánh, có nghĩa là đại; “quán” là đạo lý, cũng có thể là “triển thị cấp nhân khán”, nghĩa là dùng chánh đạo hiển thị cho mọi người xem. Thật ra là nói bộ sách này chính là một bộ Kinh điển rất hay, hơn nữa nó có thể là Kinh điển tồn tại cùng với trời đất. “Bính thiên địa chi Trinh Quán”, lúc đó lấy tên là Trinh Quán, lúc đó vẫn chưa có kết quả. Cho nên chúng ta xem, mỗi thời đại phải có chí khí, quyết chí mà làm, sẽ thành tựu. Cho nên một vị Hoàng đế khi lập niên hiệu cho chính mình, nhà vua rất là thận trọng, bởi vì đó là mục tiêu của nhà vua, niên hiệu của nhà vua nên rất thận trọng.

Thưa chư vị học trưởng, khi đặt tên cho con thì các vị có thận trọng không? Kỳ lạ, chuyện đặt niên hiệu và chuyện đặt tên cho con thì có liên quan gì chứ. Xin thưa với các vị, chúng tôi vừa nhìn thấy câu nói này của Ngụy Thừa tướng: “Dẫn nghi thân chi, xúc loại nhi trưởng, cử nhất phản tam”. Một đứa bé vào trong gia đình của các vị đây là một cái duyên, cái tên mà các vị chọn là mục tiêu cho cả cuộc đời của đứa bé, làm sao mà không thể thận trọng được chứ. Mấy câu này có thể cảnh giác cho cuộc đời của chúng ta.

Nhật dụng nhật tân chi đức”, tuân theo bộ Kinh điển này để tu dưỡng bản thân mình, đức hạnh sẽ tiến bộ từng ngày. Thật ra, đức hạnh con người không tiến bộ mỗi ngày, không tiến thì sẽ bị thoái. Trong “Đệ Tử Quy” có nói: “Quá năng cải, quy ư vô. Đức nhựt tiến, quá nhật thiểu. Năng thân nhân, vô hạn hảo”. Một ngày không thân cận với Thánh Hiền tập khí liền trổi dậy, hoặc là sẽ bị nhiễm rất nhiều tập khí không tốt. Chúng ta học tập “Quần Thư Trị Yếu” có một nguyên tắc, một ngày không thể không  xem.

Từ ánh mắt của mọi người tôi cảm nhận được nội dung chúng tôi chia sẻ lần trước các vị đã quên cũng nhiều. Lần trước chúng tôi đặc biệt nói đến một điều, có vị học trưởng nào nói không? “Thưa thầy Thái! Hiện giờ cần nói điều gì, tôi nói được”, có ai không? Lẽ nào các vị để cho tôi hôm nay không ngủ được sao, có ai nghĩ ra hiện giờ tôi muốn nói điểm quan trọng nào của bài học? Một người nếu học tập có được sự hứng thú, tuy là hiện giờ tôi sắp muốn khóc nhưng mà phải nén lại. Lần trước chúng tôi nói đến: “Thủ bất thích quyển”. Đây là thành ngữ, là sự hiểu biết. Tiến thêm một bước là phải biến thành cuộc sống của chúng ta, phải trở thành hành vi cụ thể. Xin hỏi, mọi người hiện giờ trong mấy cái gói đó có quyển “sách cầm tay” hay không, có không? “Vãng Tinh Tập” của Đại Sư Hoằng Nhất, “Cách Ngôn Biệt Lục”, có thời gian nên nhanh chóng huân tập, rất quan trọng. Mỗi một đạo lý phải nhanh chóng kết hợp với cuộc sống đời người, đây mới là thực học.

Cổ nhân học vấn vô dị lực, thiếu tráng công phu lão thủy thành, chỉ thượng đắc lai chung giác thiển, tuyệt tri thử sự yếu cung hành”. Sau khi học mỗi một câu, “cung hành” chính là phải áp dụng, phải thực tiễn mới có lợi ích. Tự bản thân mình được lợi ích thì mới có thể mang lợi ích cho người khác, tự mình không được lợi ích thì làm sao giúp người khác có được lợi ích, cho nên “thủ bất thích quyển”.

Giả như các vị xem đoạn văn của “Quần Thư Trị Yếu” này, cả đoạn có ba câu nói làm cho tôi đặc biệt ngộ sâu, liền viết ra trên một tờ giấy, bỏ vào trong túi, lấy ra xem liên tục mấy ngày để huân tập. Xem đi xem lại thì liền nhập tâm. Kiến thức: “Thư sơn hữu lộ cần vi kinh”, vẫn là phải nhờ vào sự cần cù mà hạ công phu.

Tương kim kính dĩ trường huyền”. Các vị xem, Ngụy đại nhân đã hội tập trí tuệ của các vị đại thần, Ngài rất tin tưởng bộ sách này giống gương sáng, như ánh trăng, hơn nữa là “trường huyền”. “ Trường huyền” là vĩnh viễn treo lên trên cao. Cái gương có tác dụng gì? Chiếu sáng, chiếu sáng cho đời sau, để cho đời sau lấy đó làm gương.

Chúng tôi đọc đến đoạn này, nghĩ đến bộ sách này, hơn một ngàn năm nay trong xã hội người Hoa chúng ta đã bị mất đi, chạy qua đến Nhật Bản, lưu truyền đến Nhật Bản. Tổ tiên từ bi, âm thầm đã phù hộ, vào thời nhà Thanh bộ sách này đã quay trở về. Sau đời nhà Thanh Trung Diệp, dần dần người đi học không còn làm tấm gương nữa, biết nói mà không cố gắng thực hiện, cho nên đã hình thành từ những năm cuối đời nhà Thanh cho đến hiện nay cả xã hội người Hoa phê phán văn hóa của chính mình, thậm chí còn cảm nhận rằng do văn hóa mà đã làm cho dân tộc chúng ta bị suy yếu. Điều này là quá bất công, quá sai lầm! Làm sao để chấn chỉnh, không có gì khác “hiển chánh phá tà”, hoằng dương khắp nơi Kinh điển chánh tri chánh kiến. Từ nơi hành vi của chính mình mà hoằng dương rộng ra, nếu không thì miệng chúng ta nói Kinh điển mà hành vi thì không tương ưng, ngụy quân tử, lại đi theo vết xe đỗ tình trạng của cuối đời nhà Thanh.

Thời đại này thì không phải dễ, toàn thể nền văn hóa đã bị gián đoạn gần 200 năm, cho nên thế hệ này của chúng ta thật sự gánh vác nhiệm vụ nặng nề. Việc này cần phải hai – ba thế hệ phục hưng lại toàn bộ nền văn hóa. Đặc biệt là thế hệ chúng ta sẽ tương đối vất vả, vì sao vậy? Sự tích lũy của chúng ta có giới hạn. Ngay cả việc nói cũng đã gặp khó khăn. Nói cũng bị khó khăn, vậy có nên nói hay không? Những vị vừa trả lời: “Nói”, xin nán ở lại tập họp ở chỗ này một chút nhé. Họ được xếp vào những người ưu tiên được lựa chọn. Người ta mạnh dạn đảm nhận, phải không? Các vị xem, chúng tôi nói đến câu này thì nghẹn lại không thành lời. Gánh vác trách nhiệm là đã bắt đầu trưởng thành, nhưng mà xin mời các vị học trưởng nói trước. Các vị học trưởng, có phải là các bạn nghĩ như vậy không, “bản thân của các vị không nói trước đi mà kêu tôi nói”,  tôi cảm thấy giống như có một chút không hợp tình, cho nên những người bạn đồng nghiệp của chúng ta nên lên đây trước. Các vị vỗ tay là có ý gì? Xin báo với các vị, học tập Kinh điển từ đầu đến cuối phải ghi nhớ một câu nói “học vấn chi đạo vô tha, cầu kỳ phóng tâm nhi dĩ”, phải không? “Đạo dã giả, bất khả tu du li dã”. Đạo ở đâu? Ở trái tim này. Cho nên toàn bộ Kinh điển đều là giúp cho chúng ta nâng cao tâm cảnh giới này, làm cho tâm cảnh luôn luôn tương ưng với Kinh điển, tương ưng với chân thành – thanh tịnh – bình đẳng – chánh giác – từ bi, có phải như vậy không? Phải à! Các vị vừa vỗ tay đó! Có tương ưng với chân thành – thanh tịnh – bình đẳng – chánh giác – từ bi, hay là tương ưng với việc vui sướng trên sự đau khổ của người khác?

Vừa rồi chúng tôi có nói đến một điểm quan trọng, một người đáng thương nhất là tự bán chính mình đi. Nhất ngôn nhất hạnh, nhất cử nhất động của chúng ta, tâm của chính mình là tâm gì, chính mình phải nên biết rõ, đây mói thật sự là đi trên đường tu. Vì vậy phải tu từ căn bản, tức là tu từ sự khởi tâm động niệm. “Quán tâm vi yếu”, quan trọng nhất là khéo quán cái tâm này, nhất định phải ở trong đạo, không nên ở trong sự mê hoặc điên đảo. Được rồi, mọi người yên tâm, chúng tôi sẽ làm hài lòng các vị. Tôi sẽ mời các đồng nghiệp lên đây giảng vài tiết học. Đương nhiên tôi sẽ không rút thăm, tôi hy vọng họ tự động tự phát. Nhưng mà hy vọng họ sớm đến đây cùng giảng với tôi, như vậy thì áp lực trong tâm tôi sẽ tương đối nhẹ, nếu không thì tôi ở đây sẽ nghĩ “sao mà không có ai đến vậy”, đến lúc ngủ cũng không được, phải uống thuốc an thần. Sao mà tôi lại nói đến chỗ này?

Đối mặt với thời đại này, mỗi người không nên chùn bước, sự truyền thừa văn hóa dân tộc của cả quốc gia đang ở trong nguy cơ tồn vong. “Thử thành nguy cấp tồn vong chi thu dã”. Tinh thần của Khổng Minh có hợp thành một thể với chúng ta hay chưa? Có cái trách hiệm này, tôi tin rằng như có thần linh trợ giúp nên sự nâng cao cho bản thân mình rất nhanh. Chúng tôi vừa nói đến sự tích lũy cho bản thân mình vẫn chưa đủ dày dặn, nhưng mà ở thời đại này ngay cả người nói cũng là quá ít ỏi rồi. Lúc này, chúng ta nếu nắm vững một nguyên tắc, không biết thì không nói, biết mới nói. Làm sao mà biết được? Là từ nơi làm việc, bản thân thật sự làm được thì mới nói. Ta biết được một chút thì tận tâm tận lực cúng dường một chút. Mọi người đều không nói, không chịu ra đảm đương gánh vác. Chúng tôi cũng có nghĩ đến sự gánh vác của phu tử. Phu tử nói đến: “Thi thư chi bất giảng, lễ nhạc chi bất tập, khu chi tội dã”. Lục kinh này không hoằng dương rộng ra, Khổng Tử cũng không trách bất kỳ người nào, Ngài nói đó là lỗi lầm của chính Ngài. Chúng ta nên noi theo tinh thần này.

Chúng tôi lần này cùng học “Quần Thư Trị Yếu 360” với các vị, năm nay học 360 câu, sang năm lại học 360 câu. Chúng ta học từ cạn đến sâu, tuần tự tiến dần lên. Chuẩn bị chu đáo mới làm được tốt. Dự định học mười năm, ba ngàn 600 câu. Sau mười năm, thật sự học xong “Quần Thư Trị Yếu”. Lúc này chúng ta nên mở một cuộc họp, toàn bộ các học trưởng bắt đầu mở các cuộc họp, “anh đi sang nước Anh được không, anh đi sang Na Uy được không”. Các vị đều phải nói tiếng anh. Mười năm các vị hạ công phu, các vị có thể làm chuyên gia về “Quần Thư Trị Yếu”. Nếu như công phu sâu, có công mài sắt có ngày nên kim, mười năm các vị thật sự tích lũy, tôi tin là các vị đi cúng dường cho người dân ở một vùng, cúng dường khoảng mười mấy ngày cũng không có vấn đề gì, phải không? Giáo học hựu tương trưởng, các vị không ngừng được nâng cao, không ngừng thâm nhập. Hiện nay, 360 câu của năm thứ nhất gấp rút đẩy nhanh tốc độ xét duyệt, bởi vì phải dịch xong tiếng Quan Thoại, cho nên hiện nay vẫn chưa phát cho mọi người, xin mọi người rộng lượng khoan dung. Nhưng mà trước mắt đã xác nhận các tập, chúng tôi sẽ dùng email gửi cho mọi người học trước. Chúng tôi xin nói trước, chúng tôi biên tập 360 câu này là dựa vào cương lĩnh nào để biên tập? Bởi vì 360 câu ý nghĩa là lý lẽ của nó thiên lệch không giống nhau, chúng tôi tập hợp 360 câu này thành sáu cương mục chủ yếu, là sáu cương mục nào? “ Quân đạo”. Là vua thì phải làm như thế nào, tuân theo những đạo lý nào. Tiếp theo là “thần thuật”. Là một vị quan thì phải làm sao tận hết bổn phận. “Quân đạo”, “thần thuật”, “quý đức”, “vi chánh”, “kính thận” và “minh biện”. Trước tiên chúng ta bắt đầu xem từ “quân đạo”.

“Quân đạo”

Cương thứ nhất, trong cương này còn có hạng mục. Mục thứ nhất, “tu thân”. Mọi người vừa xem đến hai chữ “tu thân” này thì có nghĩ đến câu nói nào không? “Tự thiên tử dĩ chí ư thứ nhân, nhất thị giai dĩ tu thân vi bổn”. Mà trong “tu thân” chúng tôi tạm thời xếp thành mấy điểm, mấy điểm này chờ chút nữa sẽ nói đến. “Tu thân” là “đôn thân”, tu thân tề gia. “Kỳ gia bất khả giáo, nhi năng giáo nhân giả, vô chi, cố quân tử bất xuất gia, nhi thành giáo ư quốc”, vì vậy tu thân trước tiên cũng phải tề gia. Giống như chúng ta hoằng dương văn hóa vậy, trong nhà của mình thì rối loạn lung tung mà đi ra ngoài hoằng pháp, lúc đó thì làm trò cười cho người ta.

Trong “Trung Dung” cũng có một phần triết học vi chứng rất sâu sắc, thấu triệt. Phần này chúng tôi cũng có tuyển chọn, sau này sẽ chia sẻ chi tiết với các vị. Trong đó đề cập đến: “Phàm vi thiên hạ quốc gia hữu cửu kinh”, là chín loại cương lĩnh, nguyên tắc quan trọng. Thứ nhất là “tu thân dã”, thứ hai là “tôn hiền dã”, tôn trọng người hiền đức. Trí huệ của các ngài có thể dẫn dắt toàn thể quốc gia vào sự ổn định. Điều này vô cùng quan trọng. Rất nhiều vị thủ tướng hoặc tổng thống vừa nhận chức, trước tiên là tuyển cố vấn chính sách cho quốc gia. Vị cố vấn này phải có kinh nghiệm và trí tuệ, có thể đưa ra những ý kiến vô cùng quý báo cho quốc gia. “Trong quân đạo”, chúng ta cũng có phần “tôn hiền” này. “Đôn thân”, còn có “phản thân”. “Phản thân” cũng là vi quân giả đích tu dưỡng đích quan kiện sở tại. Mọi người nhìn thấy chữ “phản thân” thì có nghĩ đến câu nói nào hay không? “Phản cầu chư kỳ thân”, “hạnh hữu bất đắc, phản cầu chư kỉ”. Tiếp theo là “nạp gián”. Mọi người không nên chép, tuần này chúng tôi sẽ phát cho các vị. Chép cũng được, tăng thêm một lần ấn tượng. Cũng tốt, sự sự vô ngại.

Xin tiếp theo, “đỗ xàm tà”. Không chỉ là phải nạp gián, trong lúc nghe để lấy ý kiến, đâu là những lời nói của gian thần phải đoán ra được, không để họ bị làm ảnh hưởng.

“Thẩm đoạn”

Tiếp theo là “thẩm đoạn”. Một vị vua, mỗi một quyết định sách lược thì sự ảnh hưởng đối với quốc gia rất là lớn, nên nhất định phải phán đoán rất kỹ càng và chuẩn xác. Cho nên có một câu tục ngữ: Quyết sách sai lầm thì nghiêm trọng hơn cả tham ô. Các vị xem, rất nhiều quyết sách sai lầm của công thần làm được phân nữa thì làm lại từ đầu. Sự tổn phí về nhân lực, vật lực, tài lực thật là đáng sợ! Có những quốc gia khi thực hiện một số quy hoạch đều nghĩ đến năm mươi năm, 100 năm sau, suy nghĩ như vậy đáng cho chúng ta noi theo. Nhiều công trình xây dựng đều phải có tầm nhìn xa. Mà phần “tu thân” này là ở trong mục này chúng ta lại triển khai ra các cương mục nhỏ: “giới tham”, “cần kiệm”, “trừng phẫn”. Kỳ thực “giới tham” chính là “trất dục”, “thiên thiện”, “cải quá”. Có nghĩ đến lời dạy bảo của tổ tiên từ bốn ngàn năm trăm năm trước hay không, trong đó chính là nhắc nhở chúng ta.

Trừng phẫn trất dục thiên thiện cải quá”. Hôm nay chúng ta sẽ đi vào phần “tu thân” này, chia sẻ với mọi người về “giới tham”, “cần kiệm”, là những tôn chỉ quan trọng này. Thứ hai là “thần thuật”, “vi thần giả”.

Trước tiên, hạng mục trong bộ phận này bao gồm “lập tiết”, phải có tiết khí, phải có tiết tháo. Tiết tháo của quan quân là trụ cột của cả quốc gia. Cương thường chính là bắt đầu làm từ nơi quan quân. Đại thần vô tiết thì quốc gia này sẽ nhanh chóng bị sụp đổ, khi quan tham ô thì quốc gia này đang trong cơn nguy khốn.

Lễ nghĩa liêm sĩ, quốc chi tứ duy”. Ai đại diện cho “lễ – nghĩa – liêm – sĩ”? Là sỹ đại phu. Họ là người hướng dẫn phong khí của toàn xã hội, họ phải làm gương, cho nên “lập tiết”. Tiếp theo là “tận trung”, tận trung chí thủ. Trong bổn phận của họ còn có “khuyến gián”. Tiếp theo là “cử hiền”. Một người làm quan, thậm chí là một người trong đoàn thể, trong một đơn vị, sự cống hiến lớn nhất cho đơn vị là điều gì? Là bồi dưỡng nhân tài, giới thiệu nhân tài, đây là sự cống hiến lớn nhất. Nhân tồn, chánh tài năng cử, có nhân tài mới có thể tiếp theo sự việc được. Giả như thế hệ này đã làm, thế hệ kế tiếp thì không ai làm, vậy đã bị gián đoạn rồi, không phải là công lao đổ xuống biển rồi sao, tất cả những nỗ lực cuối cùng trở thành con số không. Nhân tài rất quan trọng, sự việc quan trọng nhất.

Ngày xưa, nhà vua biết được vừa lên ngôi thì việc đầu tiên là lập thái tử. Hơn nữa, trong khi bồi dưỡng thái tử thì cùng lúc bồi dưỡng hết tất cả con cái của các đại thần. Mời thầy giáo có tri thức nhất, có đạo đức nhất trong toàn quốc đến dạy, dạy cho cả nhóm trẻ con, nghĩa là toàn cả thành viên nồng cốt của thế hệ sau đều được giáo dục tốt. Xây dựng nền móng vững chắc, suy nghĩ rất xa. Hiện nay, nền chính trị dân chủ rất khó thực hiện điều này. Giả như họ chỉ nghĩ đến số phiếu được bầu chọn, suy nghĩ bao xa? Đúng vậy!

Tôn Trung Sơn Tiên Sinh đã nhìn thấy vấn đề của nền chính trị dân chủ, cho nên đương thời ông đã trù tính, dùng một đảng để thu nạp nhân tài toàn quốc, vì quốc gia phục vụ, tinh thần phục vụ. Đương nhiên là điều quan trọng nhất là không ngừng bồi dưỡng một nhóm cán bộ, làm cho nhân tài càng lúc càng nhiều. Bắt đầu từ thời đại của Hán Vũ Đế tiêu chuẩn để tuyển chọn nhân tài là hai chữ “hiếu liêm”. Có trí huệ! “Hiếu” chính là nền tảng làm người, “liêm” chính là không tham ô. Đại căn đại bổn của làm người làm việc thì hai chữ này đã quyết định rồi, cho nên chính đảng chính trị có thể dùng trí tuệ của văn hóa Trung Hoa. Sau này gia nhập đảng phải phù hợp với hai chữ này, “hiếu liêm” mới có thể gia nhập đảng, không phải miệng nói quá hay thì được gia nhập đảng. Trong lúc nói chuyện thì mọi người ở phía dưới đang kích động, “người này được”, người đó được gọi là “nói lời ngon tiếng ngọt”. Cho nên hiện nay tiêu chuẩn tuyển chọn đã bị thiên lệch, chính khách rất nhiều, chính trị gia rất ít. Việc này cùng với tiêu chuẩn có liên quan. Tiêu chuẩn bị sai lầm thì phương hướng đề xướng không đúng, đương nhiên có xuất hiện nhân tài hay không?

Quý đức

Chúng ta tiếp theo xem “quý đức”. “Quý đức”, “đức giả bổn dã, tài giả mạc dã”. Mà trong “quý đức” chúng tôi đã chỉnh lý mấy hạng mục. “Thượng đạo” (sùng thượng đạo đức, tôn tuân đạo đức), “hiếu để” (hiếu dể dã giả, kỳ vi nhân chi bổn dư”, “nhân nghĩa”, “thành tín”, “chánh kỷ”, “độ lượng”, “khiêm hư” (mãn chiêu tồn, khiêm thọ ích”, “cẩn thận’, “giao hữu”, “học vấn”, còn có “hữu hằng”. Đây là “quý đức” hạng mục được liệt kê ra.

“Vi chánh

Tiếp theo thứ tư, “vi chánh”. Là đã có tu thân, đã có đức hạnh, tiến thêm một bước là cần phương pháp tốt để thực hiện. Cho nên Mạnh Tử có một câu nói rất quan trọng: “Đồ thiện bất túc dĩ vi chánh, đồ pháp bất năng dĩ tự hành”. Câu nói này cũng là nhắc nhở chúng ta học tập văn hóa truyền thống thì những Kinh điển này dạy bảo rất hay. Nhưng chẳng có đại diện, chẳng cần phối hợp nhiều cách làm việc và kinh nghiệm làm việc với nhau thì chúng ta cảm thấy học Kinh điển rồi mà không làm được việc gì cả, cuối cùng học Kinh điển để trở nên cống cao ngã mạn, không chịu học tập theo chuyên gia. Ông Hàn Dũ nói với chúng ta: “Văn đạo hữu tiên hậu, thuật nghiệp hữu chuyên công”. Chúng ta không thể là một đơn vị học tập văn hóa truyền thống kết quả tình trạng hành chánh rối tung mù mịt, mọi người vừa nhìn thấy “chẳng bằng chúng tôi mà chúng tôi phải học theo họ. Cho nên có tâm thái tốt, nguyện lực tốt là rất hay, nhanh chóng học tập những phương pháp quan trọng, hệ thống quan trọng, tổ chức hoạt động như thế nào, điều này là cần thiết. Các vị chỉ có thủ thiện, các vị chỉ có một thiện tâm, thiện nguyện, vẫn chưa thể làm tốt việc chính trị. Làm người, làm việc đều phải có đủ, không thể chỉ có việc làm người mà thôi. Cho nên “vi chánh” nghĩa là làm sao làm tốt phương pháp chính trị cụ thể. Phương pháp thì không thể rời xa thái độ của con người, tâm nhân ái của con người. Tâm nhân ái cũng cần có cách để thực hiện. Người thật sự có tâm thì chắc chắn sẽ không ngừng muốn cầu toàn, luôn học những phương pháp tốt hơn.

Rất nhiều phụ huynh thường hay nói: “Tôi rất muốn dạy tốt con cái, nhưng tôi không biết cách”, lời nói này tôi không tin. Đây là chưa có phát tâm chân thật. Tâm chân thật chắc chắn sẽ có cảm ứng, tối thiểu thì tổ tiên của các vị nhất định sẽ bảo hộ các vị. Hôm nào đó các vị đến nhà sách chắc chắn mua được quyển “Đệ Tử Quy”, thật vậy! Điều này tôi đã gặp việc thật như vậy rồi.

Có một lần tôi đi taxi, người tài xế taxi đã nói: “Những người ở trong Quốc hội đã làm những việc không hay! Học vị cao như vậy, đức hạnh quan trọng vô cùng. Học vị cao không có tác dụng, cho nên tôi liền nghĩ giáo dục con cái rất là quan trọng. Ngày hôm đó tôi đến tiệm sách để mua sách, tôi mua được một quyển sách khá hay, tên quyển sách là “Đệ Tử Quy”. Tôi mừng quýnh lên, anh ấy mua được quyển “Đệ Tử Quy”. Các vị nói xem, trong tiệm nhiều sách như vậy, anh mua đúng quyển “Đệ Tử Quy”. Đúng ngay hôm chở tôi đi, tôi nhanh chóng cung cấp cho anh ấy một số địa chỉ trang web. Các vị xem, thành tâm sẽ có cảm ứng. Tôi liền nhanh chóng chia sẻ cho anh ấy địa chỉ trang web của sư trưởng. Đây là việc thật không phải giả, thiện tâm có thể cảm ứng. Nhưng mà giả như chỉ có phương pháp hay, thí dụ như nói “Chu lễ” có những chế độ chính trị tốt này thì chế độ đó có thể tự phát triển được không? Nó cũng phải cần người có đức hạnh để thực hiện mới được, “nhân tồn chánh cử, nhân vong chánh tức”. “Chu lễ” là hiến pháp tốt nhất của toàn thế giới, các vị không có người tốt để quán triệt tinh thần đó thì nó vẫn nằm yên trong thư viện quốc gia, đúng không vậy? Cho nên chúng ta đã học rồi thì sau này phải thật sự nâng cao đức hạnh, áp dụng ngay trong đơn vị của mình, làm một tấm gương tốt cho người thế gian, để cho họ tin tưởng. Đây là “quý đức”. Điều này vừa nói đến “vi chánh”. Có nhắc với các vị trong “vi chánh” thì có đề cập đến “vụ bổn”. Phải tìm ra nguồn gốc, nguồn gốc của “chánh” ở đâu? “Tri nhân”, “thiện nhiệm”, “nhiệm sử”, dùng người nên căn cứ năng lực của người đó mà phân công công việc.

Tiếp theo “vi chánh” phải “chí công”, phải hiểu được “giáo hóa”, kiến quốc quân dân, giáo học vi tiên. Còn có giáo hóa “lễ nhạc”, còn có “ái dân”, “dân sinh”, “pháp cổ”, mọi việc đều lấy kinh nghiệm của cổ nhân làm gương. “Cương kí”, phải nắm cho vững. “Thường phạt”, “pháp luật”, “thận võ”, dùng vũ lực là chuyện đại sự của quốc gia, phải hết sức thận trọng. Còn có “tướng binh”, làm tướng thì phải nên làm như thế nào.

“Kính thận”

Thứ năm, “kính thận”. Trong “kính thận” thì có “vi tiệm”, phải phòng ngừa trước khi nó xảy ra, có “phong tục”. Con người đều phải chịu ảnh hưởng của phong tục. Phong tục tốt được hình thành thì tất cả người dân đều được lợi ích, hình thành phong tục xấu có thể là chôn vùi hai – ba thế hệ. Tiếp theo là “trị loạn”, “giám giới”, “ưng sự”, “thận thủy chung”, “dưỡng sinh”.  những điều này đều hàm chứa sự cung kính trong thái độ cẩn thận.

“Minh biện”

Cuối cùng là phải “minh biện”. Minh biện “tà chánh”, minh biện “nhân tình”, minh biện “tài đức”, minh biện “bằng đảng”, còn phải phân biệt rất nhiều sự việc vậy nữa “biện vật”, còn có minh biện “nhân quả”. Đây là phần chúng tôi biên tập cương lĩnh mục lục của “Quần Thư Trị Yếu 360”, xin chia sẻ để mọi người tham khảo. Giả như trong quá trình các vị đọc, cảm thấy câu nào quá hay nhất định phải nói với chủ nhiệm của lớp chúng ta nhé. Các vị chọn câu này chính là “Quần Thư Trị Yếu 360” của năm tới. Công trình này chúng ta cùng nhau hoàn thành. Đời người xưa nay ai chẳng chết, hãy để lòng son chiếu sử xanh, dùng trí huệ của các vị có thể lợi ích đến đời sau. Buổi học này xin chia sẻ với mọi người đến đây. Xin cám ơn mọi người!

HẾT TẬP 6 – Xin xem tiếp tập 7 – Quẩn Thư Trị Yếu 360